Có một câu mà Hằng nghe từ nhiều người đi làm, và lần nào nghe cũng thấy tiếc.
Họ nói: em làm được việc, chuyên môn em vững, nhưng em mất cơ hội lên vị trí cao hơn chỉ vì em không nói được.
Có người kể chuyện ngồi trong cuộc họp, sếp hỏi một câu, mình biết câu trả lời rõ ràng mà miệng không mở ra được, toát mồ hôi hột. Có người phải nhờ đồng nghiệp nói hộ, rồi về chỗ ngồi thấy nhục. Có người thấy sếp nước ngoài đi ngang là tìm cớ tránh.
Vấn đề của bạn không phải là bạn thiếu năng lực. Vấn đề là năng lực của bạn không ra được khỏi miệng.
Bài này Hằng chỉ cách học tiếng anh giao tiếp công sở theo hướng khác với cách phổ biến, và nó hợp với người không có nhiều thời gian.
Cách phổ biến là tìm một danh sách mẫu câu công sở, học thuộc, chờ dịp dùng.
Hằng không nói cách đó vô ích. Nhưng nó thường không chạy, vì hai lý do.
Lý do thứ nhất, bạn học thuộc mẫu câu bằng mắt. Đến lúc cần, bạn phải nhớ lại mặt chữ, ráp lại, rồi mới nói. Chậm. Mà trong cuộc họp thì không ai chờ bạn ráp.
Lý do thứ hai, và lý do này nặng hơn: bạn có thể nói đúng mẫu câu mà người ta vẫn không hiểu, vì âm bạn phát ra lệch. Câu đúng ngữ pháp, đúng từ, mà người nghe phải hỏi lại. Lúc đó cái danh sách mẫu câu không cứu bạn được.
Đây là chỗ Hằng muốn bạn nhìn thẳng: cái chặn bạn trong công việc thường không phải vốn từ, mà là âm. Người ta không hiểu bạn, nên bạn ngại nói, nên bạn tránh, nên bạn đứng yên.
Đây là điều Hằng khuyên người bận rộn.
Bạn không cần giỏi tiếng Anh nói chung. Bạn cần nói được trong công việc của chính bạn. Mà công việc của bạn thì lặp lại. Mỗi tuần bạn gặp đi gặp lại chừng ấy tình huống.
Nên thay vì học tràn lan, bạn liệt kê ra những tình huống lặp lại của mình, rồi làm thật kỹ đúng nhóm đó.
Với phần lớn người đi làm, danh sách nằm trong khoảng này:
Bảy nhóm. Không phải bảy trăm. Làm chắc bảy nhóm này là bạn đi được qua phần lớn tuần làm việc.
Đây là điểm khác biệt so với cách học mẫu câu thông thường.
Bạn không học mẫu câu rồi mới lo phát âm sau. Bạn lấy đúng những câu bạn sẽ dùng, và sửa âm ngay trong câu đó.
Quy trình cho mỗi câu:
Một, viết câu ra. Câu ngắn thôi, câu bạn thật sự sẽ nói, bằng giọng của bạn chứ không phải câu văn vẻ trong sách.
Hai, tra phát âm những từ chính trong câu. Đặc biệt chú ý âm cuối và trọng âm, hai chỗ người Việt hay hụt nhất.
Ba, đọc to, ghi âm, nghe lại. Bắt buộc ghi âm. Lúc nói bạn nghe qua xương sọ, khác hẳn cái người ngoài nghe.
Bốn, sửa chỗ lệch rồi lặp mười lần. Lặp cho tới khi miệng chạy trơn, không cần nghĩ.
Năm, đặt câu đó vào một tình huống giả. Tự nói ra như đang trong cuộc họp thật.
Một câu làm kỹ như vậy mất chừng mười phút. Mỗi ngày hai câu, một tuần được mười bốn câu. Một tháng bạn có sáu mươi câu dùng được thật, đã sửa âm, đã lặp đủ để bật ra.
Sáu mươi câu đó có giá trị hơn nhiều so với một cuốn sách năm trăm mẫu câu bạn đọc lướt.
Hằng phải nói phần này cho sòng phẳng.
Cách trên chạy tốt khi nền âm của bạn ở mức tạm được, chỉ cần chỉnh vài chỗ. Nếu 44 âm gốc còn lệch nhiều, bạn sẽ thấy sửa câu này xong tới câu khác lại sai đúng những âm cũ, sửa hoài không hết.
Lúc đó bạn nên lùi lại một bước, xử lý phần âm trước rồi mới quay lại phần câu. Sửa âm một lần dùng cho mọi câu về sau, còn sửa từng câu thì bạn phải sửa mãi.
Thứ tự trong phương pháp Speakout luôn là Âm, Từ, Cụm, Câu, Đoạn, Bài. Bạn xem toàn bộ khung ở bài trụ Phát âm tiếng Anh: học từ gốc cho người Việt. Nếu bạn muốn lộ trình tổng quát cho người đi làm, đọc Học tiếng Anh cho người đi làm.
Ngày một, liệt kê bảy tình huống lặp lại trong tuần làm việc của bạn. Mỗi tình huống viết một câu bạn hay phải nói.
Ngày hai tới ngày sáu, mỗi ngày lấy một tới hai câu, chạy trọn quy trình năm bước ở trên.
Ngày bảy, tự dựng một cuộc họp giả trong đầu, nói liền mạch các câu đã luyện, ghi âm. Nghe lại và so với bản ghi ngày hai.
Sau tuần đầu bạn chưa nói trôi chảy đâu. Nhưng bạn sẽ có bảy câu bật ra được mà không phải ráp. Bảy câu đó dùng thật, mỗi tuần vài chục lần.
Bạn không cần giỏi tiếng Anh toàn diện mới làm việc được. Bạn cần nói được đúng phần việc của bạn, và phần đó hẹp hơn bạn tưởng nhiều.
Chọn hẹp, làm sâu, sửa âm ngay trong câu mình dùng. Và làm đều, mỗi ngày một chút.
Chữ Đều là chữ khó nhất với người đi làm, vì công việc và gia đình cứ cuốn đi. Nếu bạn hay đứt ở chỗ này, đọc thêm bài Học tiếng Anh 30 phút mỗi ngày.
Bắt đầu từ danh sách tình huống lặp lại trong chính công việc của bạn, thường chỉ khoảng bảy nhóm. Làm sâu bảy nhóm đó thay vì học tràn lan.
Không đủ. Bạn có thể nói đúng mẫu câu mà người nghe vẫn không hiểu nếu âm phát ra lệch. Phải sửa âm ngay trong chính những câu bạn sẽ dùng.
Khoảng hai mươi phút, đủ để làm kỹ một tới hai câu. Đều quan trọng hơn nhiều, làm dồn cuối tuần rồi nghỉ cả tuần thì không tạo được phản xạ.
Nỗi ngại phần lớn đến từ chỗ bạn không chắc người ta có hiểu mình không. Khi biết chắc âm mình phát ra là đúng, nỗi ngại giảm rõ rệt. Xem thêm bài Phản xạ tiếng Anh là gì.
Phần lớn giao tiếp công sở dùng cấu trúc khá đơn giản. Cái tạo khác biệt là người nghe có hiểu bạn ngay không, tức là phần âm, chứ không phải câu phức tạp.
Nếu bạn đang ở chỗ làm được việc mà nói không được, Hằng hiểu cảm giác đó và nó không phải lỗi của bạn. Hằng mời bạn xem một buổi học miễn phí tại Speakout.Live. Đăng ký xong vào học ngay, không phải chờ lịch. Trong buổi đó Hằng chỉ cho bạn thấy những âm nào đang chặn lời bạn lại, để năng lực của bạn ra được khỏi miệng.
Một buổi học miễn phí. Đăng ký xong là vào học ngay.
Đăng ký tại Speakout.Live