Hằng đoán bạn đã từng bắt đầu rồi. Có khi vài lần.
Bạn mua khoá học, tải ứng dụng, mua cuốn sách. Tuần đầu hăng hái, ngày nào cũng học. Tuần thứ hai bắt đầu bỏ một buổi. Tuần thứ ba có việc gấp ở cơ quan, con ốm, nhà có chuyện. Rồi công việc và cuộc sống gia đình cứ cuốn mình đi. Một tháng sau bạn mở ứng dụng ra, thấy nó nhắc bạn đã vắng hai mươi ngày.
Bạn kết luận mình không đủ kỷ luật.
Hằng không nghĩ vậy. Bạn đi làm, nuôi con, gánh cả gia đình, bạn thừa kỷ luật. Cái bạn thiếu là một thiết kế phù hợp với đời sống thật của bạn, thay vì một kế hoạch đẹp trên giấy.
Bài này Hằng chỉ cách thiết kế 30 phút đó, và cách đi qua tuần thứ ba, tuần khó nhất.
Nhiều người nghĩ tổng số giờ mới quan trọng. Ba tiếng cuối tuần bằng ba mươi phút sáu ngày, vậy làm cách nào cũng như nhau.
Không như nhau.
Cái bạn đang xây khi học nói là thói quen của cơ miệng, không phải kiến thức trong đầu. Kiến thức thì hiểu một lần là xong. Cơ thì phải lặp đều, giống tập thể thao. Tập một buổi ba tiếng rồi nghỉ sáu ngày không làm cơ khoẻ lên, chỉ làm bạn đau.
Hằng hay lấy hình ảnh cây lúa: nhổ lên cấy xuống liên tục thì không trổ bông. Cây cần được yên ở một chỗ và được tưới đều.
Đây là chữ Đều trong Đúng, Đủ, Đều. Trong ba chữ, Đều là chữ khó nhất, và cũng là chữ quyết định ai đi tới đích.
Đây là cách Hằng khuyên người bận. Đừng tìm một khối ba mươi phút liền, vì bạn sẽ không tìm được, và ngày nào không tìm được là ngày đó bỏ luôn.
Chia thành ba khối mười phút, đặt vào ba thời điểm bạn chắc chắn có.
Khối một, mười phút buổi sáng. Đây là khối luyện âm. Đầu còn tỉnh, miệng chưa mỏi. Bạn lấy ba tới năm âm hoặc từ, đọc to, ghi âm, nghe lại.
Khối hai, mười phút giữa ngày. Đây là khối lặp. Không học cái mới, chỉ lặp lại cái sáng nay đã làm. Lúc chờ thang máy, lúc ăn trưa xong, lúc ngồi trong xe. Không cần ghi âm, chỉ cần miệng chạy lại.
Khối ba, mười phút buổi tối. Đây là khối ra thành lời. Bạn tự nói một đoạn ngắn có dùng những gì hôm nay luyện. Ghi âm, nghe lại, ghi nhận chỗ còn lệch cho ngày mai.
Ba khối này có vai trò khác nhau, không phải chia đều cho dễ. Khối một là nạp, khối hai là giữ, khối ba là lấy ra. Thiếu khối ba là thiếu phần đầu ra, mà phản xạ chỉ hình thành ở phần đầu ra.
Một thói quen mới rất dễ chết nếu nó đứng một mình. Cách bền hơn là gắn nó vào một việc bạn đã làm mỗi ngày không cần nhắc.
Ví dụ: sau khi pha xong ly cà phê sáng thì mở bản ghi âm ra đọc mười phút. Sau khi đặt con ngủ thì ngồi vào bàn mười phút. Sau khi lên xe thì mở đoạn audio hôm nay.
Bạn không phải nhớ, không phải quyết định. Việc cũ kéo việc mới đi theo. Đây là cách tốn ít ý chí nhất, mà ý chí thì cuối ngày ai cũng cạn.
Hằng muốn báo trước để bạn không bất ngờ.
Tuần một bạn đi bằng hứng khởi. Tuần hai vẫn còn quán tính. Tuần ba thì hứng đã hết, mà kết quả thì chưa thấy rõ. Đây đúng là lúc phần lớn người bỏ.
Vấn đề của tuần ba không phải bận. Vấn đề là bạn chưa thấy tiến bộ nên thấy vô nghĩa.
Có hai việc giúp bạn qua được.
Việc một, ghi âm từ ngày đầu. Đến tuần ba, bạn mở bản ghi ngày một ra nghe. Bạn sẽ nghe ra khác biệt mà cảm giác hàng ngày không cho bạn thấy. Tiến bộ trong việc học nói diễn ra chậm và âm thầm, tai bạn quen dần nên không nhận ra. Bản ghi thì không quên.
Việc hai, hạ chuẩn thay vì bỏ. Ngày quá bận thì làm ba phút, chỉ khối một thôi. Ba phút vẫn giữ được mạch. Số không mới là thứ phá mạch. Đừng để suy nghĩ hôm nay không đủ ba mươi phút thì thôi khỏi làm, vì đó là câu mở đầu của mọi lần bỏ cuộc.
Hằng hay chia động lực làm ba mức, ví như ba loại lửa.
Sợ là lửa giấy. Sợ mất việc, sợ thua kém đồng nghiệp, sợ con thiệt thòi. Cháy rất mạnh, và tắt rất nhanh. Sau vài tuần khi nỗi sợ nguôi đi thì việc học cũng dừng.
Muốn là lửa củi. Muốn lương cao hơn, muốn vị trí tốt hơn. Bền hơn lửa giấy, nhưng vẫn tàn theo thời gian, nhất là khi kết quả chưa tới.
Yêu là lửa than. Âm ỉ, không bốc, nhưng cháy rất lâu. Học vì thương chính mình, vì muốn phiên bản mình một năm nữa khác đi.
Nếu bạn đang học vì sợ, nó vẫn đưa bạn khởi động được. Nhưng để đi đường dài thì phải chuyển dần sang lửa than. Câu hỏi đáng hỏi mình lúc mệt: mình học cái này cho ai.
Ngày một, chọn ba thời điểm cố định trong ngày và gắn mỗi khối vào một việc bạn đã làm sẵn. Viết ra giấy, dán chỗ nhìn thấy.
Ngày hai, chạy đủ ba khối. Ghi âm khối một và khối ba.
Ngày ba tới ngày sáu, lặp lại. Ngày nào quá bận thì hạ xuống ba phút, không bỏ hẳn.
Ngày bảy, nghe lại bản ghi ngày hai và bản ghi hôm nay, đặt cạnh nhau.
Mục tiêu tuần đầu không phải giỏi lên. Mục tiêu là bảy ngày liên tục không đứt. Bạn đang xây cái mạch, chưa xây kết quả.
Đều thắng nhiều. Ba mươi phút mỗi ngày hơn hẳn ba tiếng cuối tuần, vì bạn đang xây thói quen của cơ chứ không nạp kiến thức.
Chia ba khối mười phút với ba vai trò khác nhau: nạp, giữ, lấy ra. Gắn vào việc sẵn có để đỡ tốn ý chí.
Ghi âm từ ngày đầu để tuần ba có bằng chứng mà đi tiếp. Ngày bận thì hạ chuẩn, đừng về số không.
Nếu bạn muốn xem 30 phút này nằm ở đâu trong cả lộ trình, đọc bài trụ Học tiếng Anh giao tiếp. Còn nếu bạn đang bắt đầu lại từ đầu, xem Mất gốc tiếng Anh bắt đầu từ đâu.
Đủ cho giai đoạn xây nền, miễn là đều và làm đúng thứ tự. Cái quyết định không phải tổng số giờ mà là bạn có lặp đều để cơ miệng thành thói quen hay không.
Chia thành ba khối mười phút đặt vào ba thời điểm bạn chắc chắn có. Người bận hiếm khi tìm được khối ba mươi phút liền, và chờ tìm được là ngày đó bỏ luôn.
Cả hai, với vai trò khác nhau. Sáng đầu tỉnh thì hợp luyện âm mới. Tối thì hợp phần nói ra thành lời để tổng kết những gì trong ngày.
Không. Bạn quay lại đúng chỗ đang dở. Nhưng nên tránh để đứt dài, vì cơ miệng quên nhanh hơn đầu quên. Ngày bận thì hạ xuống ba phút thay vì về số không.
Ghi âm từ ngày đầu và nghe lại sau vài tuần. Tai bạn quen dần theo từng ngày nên không nhận ra thay đổi, còn bản ghi thì cho bạn bằng chứng rõ ràng.
Nếu bạn đã bắt đầu lại nhiều lần và lần nào cũng đứt ở tuần thứ ba, đó là chuyện rất bình thường, không phải bạn kém ý chí. Hằng mời bạn xem một buổi học miễn phí tại Speakout.Live. Đăng ký xong vào học được ngay, không phải chờ lịch. Biết mình đang xây đúng chỗ nào thì ba mươi phút mỗi ngày sẽ có ý nghĩa hơn hẳn, và bạn sẽ đỡ muốn bỏ.
Một buổi học miễn phí. Đăng ký xong là vào học ngay.
Đăng ký tại Speakout.Live