Nếu bạn đã học tiếng Anh nhiều năm mà vẫn không nói được, thì cái bạn thiếu không phải là thêm một khoá học nữa. Cái bạn thiếu là một phương pháp học đúng.
Phương pháp Speakout là gì? Nói gọn nhất, đó là cách học lấy phát âm làm gốc, đi theo đúng thứ tự từ âm lên tới bài, và luyện theo ba nguyên tắc Đúng, Đủ, Đều. Đây là cách Hằng đã đi và cách Hằng đồng hành cùng người Việt suốt nhiều năm qua.
Bài này Hằng viết ra để bạn hiểu rõ phương pháp trước khi quyết định có theo hay không. Không có gì bí ẩn ở đây cả. Chỉ là một thứ tự đúng mà phần lớn người học đang làm ngược.
Hằng gặp hoài trường hợp này. Một người học tiếng Anh mười năm, từ vựng khá, ngữ pháp chắc, làm bài đọc tốt. Nhưng mở miệng ra thì người nước ngoài phải hỏi lại hai ba lần. Cuối cùng họ chuyển sang viết ra giấy cho nhanh.
Người đó không lười. Người đó học rất nhiều. Nhưng học sai thứ tự.
Cách học phổ biến ở Việt Nam là gom từ vựng trước, học ngữ pháp trước, rồi mong đến một ngày nào đó tự nhiên bật ra nói được. Cái ngày đó không tới. Vì nếu 44 âm gốc phát ra đã sai, thì càng thuộc nhiều từ, càng nói nhiều câu, người nghe càng khó hiểu. Bạn đắp tường lên một cái móng nghiêng. Tường càng cao thì càng nghiêng.
Đó là lý do có người học chục năm vẫn á khẩu, trong khi có người chỉ mất vài tháng đã tự tin mở miệng. Khác nhau không phải ở sự chăm chỉ. Khác nhau ở chỗ đặt viên gạch đầu tiên.
Nguyên tắc gốc của phương pháp Speakout rất đơn giản: sửa 44 âm cho chuẩn trước đã.
44 âm là toàn bộ nguyên liệu để tạo ra mọi từ tiếng Anh. Không có từ nào nằm ngoài 44 âm đó. Cho nên sửa đúng 44 âm nghĩa là bạn sửa một lần, dùng cho cả đời, cho mọi từ bạn học về sau. Từ nào bạn gặp sau này cũng phát âm đúng ngay từ lần đầu, không phải học rồi sửa lại.
Nếu làm ngược, bạn học một nghìn từ với âm sai, thì sau này phải sửa lại một nghìn từ. Cái giá đó đắt hơn nhiều.
Người ta hay nghĩ phát âm là chuyện làm màu, học cho hay giọng. Không phải. Phát âm là chuyện người ta có hiểu bạn hay không. Mục tiêu không phải giọng Anh hay giọng Mỹ. Mục tiêu là bạn mở miệng ra, người nghe hiểu ngay, dù họ tới từ nước nào.
Bài trụ Phát âm tiếng Anh: học từ gốc cho người Việt đi sâu vào phần này, bạn nên đọc kèm.
Phương pháp Speakout đi theo sáu cấp, không nhảy cóc cấp nào.
Âm. Sửa cho đúng 44 âm. Đây là phần nền, tốn công nhất, và cũng là phần quyết định mọi thứ về sau. Bạn có thể tra bảng âm ở bài Bảng IPA 44 âm tiếng Anh.
Từ. Ghép âm thành từ, đặt đúng trọng âm. Một từ phát âm đủ âm nhưng sai trọng âm thì người nghe vẫn không nhận ra.
Cụm. Nối các từ lại thành cụm. Người bản xứ không nói rời từng từ, họ nói thành cụm dính nhau. Đây là chỗ nhiều người nghe không kịp khi người ta nói nhanh.
Câu. Đặt cụm vào câu, có ngữ điệu lên xuống. Cùng một câu, ngữ điệu khác nhau thì nghĩa khác nhau.
Đoạn. Nói liền mấy câu mà vẫn giữ được nhịp, không đứt quãng giữa chừng.
Bài. Trình bày trọn một ý dài, như kể một chuyện hay giải thích một việc trong cuộc họp.
Thứ tự này không phải để cho đẹp. Mỗi cấp là nguyên liệu của cấp sau. Bỏ cấp nào thì cấp sau lung lay ở đúng chỗ đó.
Có thứ tự rồi vẫn chưa đủ. Cách luyện quyết định phần còn lại.
Đúng. Luyện sai một trăm lần thì chỉ khắc sâu thêm cái sai. Phải biết mình đang phát đúng hay sai, phải có cách kiểm tra, không phải tự cảm thấy hay là được.
Đủ. Một âm không phải nghe hiểu là xong. Cơ miệng cần lặp đủ số lần mới thành phản xạ. Hiểu là chuyện của đầu, làm được là chuyện của miệng, hai chuyện khác nhau.
Đều. Mười lăm phút mỗi ngày ăn đứt ba tiếng dồn vào cuối tuần rồi nghỉ cả tuần. Ngôn ngữ là thói quen, mà thói quen chỉ hình thành khi lặp lại đều đặn.
Đây cũng là lý do Hằng không hứa với ai chuyện trôi chảy sau ba tháng. Ai không sắp xếp được nửa tiếng đều đặn mỗi ngày thì Hằng khuyên thật là chưa nên bắt đầu, vì sẽ phí tiền và phí cả niềm tin của chính mình.
Hợp với người đã học nhiều năm mà vẫn không nói được, vì cái cần làm là sửa gốc chứ không phải học thêm.
Hợp với người mất gốc hoàn toàn, chưa từng học tiếng Anh tử tế, vì bắt đầu từ móng thì không cần vốn từ hay ngữ pháp sẵn.
Hợp với người đi làm muốn nói được trong công việc, và với người muốn đồng hành cùng con mà sợ mình phát âm sai con học theo.
Không hợp với người muốn nhanh, muốn mẹo, muốn một đường tắt. Phương pháp này không có đường tắt. Nó chỉ có đường đúng, và đường đúng thì ngắn hơn đường vòng bạn đã đi mấy năm nay.
Là học lấy phát âm làm gốc, đi đúng sáu cấp từ âm lên bài, luyện theo Đúng, Đủ, Đều.
Không phải một khoá học thần kỳ. Là một thứ tự đúng, cộng với việc bạn chịu làm đều mỗi ngày.
Hằng đã hướng dẫn miễn phí cho hơn 33.000 người Việt học phát âm và đồng hành cùng khoảng 5.000 học viên trả phí đi trọn lộ trình này. Trong số đó có hơn 100 người sau này trở thành giáo viên tiếng Anh, hơn 150 người có học bổng, đi du học hoặc làm việc ở nhiều nơi. Điểm chung của họ không phải năng khiếu. Là đi đúng thứ tự và không bỏ cuộc giữa chừng.
Khác ở thứ tự. Phần lớn nơi khác bắt đầu bằng từ vựng, ngữ pháp, mẫu câu giao tiếp. Speakout bắt đầu bằng 44 âm, sửa xong gốc rồi mới đi lên từ, cụm, câu. Sửa một lần dùng cho mọi từ về sau.
Không cần. Bạn bắt đầu từ âm, kể cả khi chưa có vốn từ hay ngữ pháp. Ngữ pháp và từ vựng được lồng vào dần khi bạn lên tới cấp câu.
Tuỳ gốc phát âm hiện tại và mức độ đều đặn của bạn. Hằng không đưa ra con số chung cho tất cả mọi người. Bạn đọc thêm bài Học tiếng Anh giao tiếp mất bao lâu để tự lượng sức mình.
Theo được, và thật ra còn thuận hơn người đã học sai nhiều năm, vì bạn không phải gỡ thói quen cũ ra trước. Bạn xem lộ trình ở bài Mất gốc tiếng Anh bắt đầu từ đâu.
Được, miễn là bạn luyện đúng thứ tự và có cách kiểm tra âm mình phát ra. Chỗ khó nhất khi tự học là không biết mình đang sai, nên phần kiểm tra rất quan trọng.
Nếu bạn muốn thấy tận mắt phương pháp này chạy ra sao thay vì chỉ đọc mô tả, Hằng mời bạn xem một buổi học miễn phí tại Speakout.Live. Đăng ký xong vào học được ngay, không cần chờ lịch. Trong buổi đó Hằng sẽ chỉ cho bạn thấy gốc phát âm của mình đang hổng ở đâu, và vì sao suốt bao năm qua bạn học mãi mà vẫn chưa nói được.
Một buổi học miễn phí. Đăng ký xong là vào học ngay.
Đăng ký tại Speakout.Live